همزمان با کاهش میزان ازدواج در میان جوانان، طلاق در حال افزایش است

خبرآنلاین - محمدحسین نجاتی: چرا جوانان ازدواج نمی کنند؟ پاسخ به این سوال ذهن بسیاری از جامعه شناسان طی دو دهه اخیر را به خود درگیر کرده است. برخی دلایل اقتصادی را در عدم تمایل جوانان به ازدواج موثر می خوانند و برخی دیگر دلایل اجتماعی و تاثیرات فرهنگی تغییر سبک زندگی را.

u2028هرچه است آمار ها به روشنی نشان می دهند، تعداد ازدواج ها در جامعه ایرانی کاهش یافته است و همزمان با این کاهش، سن ازدواج بالا رفته و نسبت طلاق به ازدواج نزدیک تر شده است.u2028

همچنین نرخ دوام زندگی در ایران کاهش یافته است و همه اینا نشان می دهد جامعه ایرانی در مساله ازدواج دچار چالش های خاصی شده است.u2028در این میان برخی عدم تمایل جوانان به ازدواج را آسیب اجتماعی نمی دانند و آن را متاثر از یک تغییر دیدگاه و سبک زندگی جهانی می خوانند.

برخی دیگر هم معتقدند این عدم تمایل جوانان به ازدواج می تواند برای جامعه ایرانی چالش برانگیز باشد.u2028با این حال مرکز آمار ایران در ماه جاری نتایج بررسی های خود درباره تحت عنوان « طرح آمارگیری از فعالیت ها و رفتارهای فرهنگی خانوار» منتشر کرد. u2028بخش های زیادی از این طرح مربوط به ساعات مطالعه در میان ایرانی ها، عادت های فرهنگی مانند سینما رفتن و شکل تفریح ها، چگونگی انتخاب پوشاک، شکل مصرف مواد غذایی و غیره است.

اما در بخشی از این طرح مرکز آمار ایران مهم ترین دلایل عدم ازدواج جوانان را نیز بررسی کرده است. u2028این طرح یکی از طرح های آماری جدید مرکز آمار ایران است که با هدف تهیه آمار و اطلاعات مربوط به فعالیت ها و رفتارهای فرهنگی خانوارهای کشور و استفاده از نتایج آن در برنامه ریزی های فرهنگی کشور برای اولین بار در سال 1393 و سپس در سال 1394 به اجرا در آمده است.

براساس نتایج این بررسی مهم، مهمترین دلیل معضل ازدواج جوانان از دیدگاه افراد 18 ساله و بیشتر در محیط های شهری، به ترتیب بیکاری با 74 درصد ، نداشتن شغل دائم با 54.4 درصد ، مشکل تهیه مسکن با 54.1 درصد، وضع نامناسب مالی سرپرست 33.5 درصد، پیدا نشدن فرد مناسب 30.3درصد و مسئولیت ناپذیری جوانان 20.8 درصد بوده است.

جزییات را در نمودار زیر مشاهده کنید؛

اما نکته جالب در این بررسی وجود عوامل ذکر شده ی جدید از سوی جوانان در رابطه با چرایی عدم ازدواج است.u2028مهم ترین و جالب ترین این عوامل «وضع نامناسب مالی سرپرست» است. این مساله از دو زاویه می توان مشاهده و بررسی کرد؛ نخست اینکه، شاید گروهی از جوانانی که این مساله را دلیلی بر ازدواج نکردن خود معرفی کرده اند به دلیل وضع مالی نامناسب خانواده خود، درگیر و داد تامین معاش خانواده خود هستند و ازدواج برای آنها اولویت نیست.

u2028زاویه دیگر نیز این است که گروهی هم به دلیل موقعیت مالی نا مناسب خانواده ازدواج نمی کنند. به این معنا که چون خانواده آنها امکان حمایت مالی از آنان را ندارند، در اصطلاح عامیانه «پدرشان پولدار نیست».

زندگی ها بی دوام شده است

با این حال بررسی های دیگر نشان می دهد، در ایران شانه به شانه عدم تمایل به ازدواج، طلاق نیز در ایران افزایش پیدا کرده است.u2028در حال حاضر طلاق در ایران به یکی از بحرانی ترین مقاطع خود طی سال های اخیر رسیده است. هم اکنون ایران با نرخ خام طلاق 2 درصد یکی از بالاترین آمارها در زمینه طلاق را در کشورهای منطقه دارد و حالا پس از چالش های رفتاری، اخلاقی و اقتصادی، چالش های دیگری مانند سبک جدید زندگی شهری نیز، بر این روند افزایشی تاثیر گذار است.

یکی از چالش هایی که در این زمینه، کم تر به چشم می آید، شاخص دوام زندگی در طلاق است. این شاخص در مسایل جمعیت شناختی واقعه ازدواج و طلاق مورد بررسی قرار می گیرد و ناظر بر طول مدت ازدواج تا وقوع واقعه ی طلاق است. براساس بررسی این شاخص، حدود 14 درصد طلاق ها در ایران، کمتر از یک سال و 11 درصد آن پس از یک تا دو سال از زندگی مشترک رخ می دهد. در مجموع بیش از 50 درصد طلاق ها در ایران در کمتر از 5 سال از زندگی مشترک رخ می دهد. این اتفاق اما در برخی استان های کشور، بحرانی تر است.

هم اکنون میانگین کشور طول مدت زندگی مشترک در طلاق های ثبت شده در کل کشور 8 سال است اما استان های ایلام، کردستان، خراسان جنوبی و اردبیل میانگین زیر 7 سال را تجربه می کنند.

از طرف دیگر، استان های یزد، سمنان، اصفهان، مازندران، تهران و البرز دارای میانگین طول مدت زندگی مشترک در طلاق های ثبت شده بالای 8 سال هستند. این اتفاق در شرایطی است که شاخص دوام زندگی طی سال های 1386 و 1388 کمتر از سال های 1392 و 9 ماهه اول سال 1394 بوده است.